• 17/03/2025

Dodela nagrada “Anđelka Milić” za 2025. godinu.

PODELI:

Dana 14.03. 2024. godine u Aeroklubu, u Beogradu je održana svečana dodela nagrada “Anđelka Milić” za 2025. godinu.

Dobitnica nagrade za izuzetan ili životni dorinos koji su pojedinci ili pojedinke ostvarile u stvaranju znanja iz oblasti rodnih i feminističkih studija i njihove primene u ženskom pokretu, kao i afirimaciji politika rodne ravnopravnosti u Srbiji je DANICA TODOROV JAŠAREVIĆ, saradnica Centra za podršku ženama iz Kikinde.

Biografija i obrazloženje

Danica Todorov Jašarević je rođena 29. januara 1954. godine. Diplomirala je na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu 1978. godine na grupi Jugoslovenske književnosti. Bila je novinarka u redakciji Radija Novi Sad, a od maja 2004. godine je radila u Pokrajinskom zaštitniku građana – ombudsmanu na mestu zamenice za ravnopravnost polova, prvom specijalizovanom ombudsmanu za ravnopravnost polova u Srbiji. Preuzimanju funkcije zamenice Pokrajinskog ombudsmana je prethodio njen dugogodišnji rad u nevladinom sektoru kada je i osnovala žensku nevladinu organizaciju koja je prva radila na analiziranju i lobiranju za uvođenje rodno odgovornog budžetiranja na lokalnom nivou. Danica je doprinela uspostavljanju autoriteta institucije ombudsmana, posebno u oblasti rodne ravnopravnosti, s obzirom da se radilo o novoj instituciji u pravnom sistemu Srbije. Radila je na uspostavljanju sistema postupanja po pojedinačnim pritužbama u vezi sa povredama prava od strane organa uprave, kao i na definisanju indikatora, posebno u vezi sa identifikacijama pritužbi koje se odnose na povrede prava i diskriminacije po osnovu bračnog, porodičnog života i rodne pripadnosti. Na ovaj način značajno je doprinela da se uspostave mehanizmi zaštite ženskih ljudskih prava, kao i da se oni doslednije primenjuju. Ona je takođe inicirala, organizovala i sprovodila  raznovrsne edukacije o ženskim ljudskim pravima u cilju rodnog senzibilisanja i osnaživanja žena iz različitih društvenih grupa i slojeva. Iniciranjem i sprovođenjem empirijskih istraživanja o nasilju u porodici, zdravstvenoj zaštiti žena, diskriminaciji na radnom mestu, učešću žena u donošenju odluka, uticala je na stvaranje baza podataka u ključnim oblastima koje predstavljaju osnovu za izveštavanje o stanju ljudskih prava žena i rodne ravnopravnosti u Vojvodini.

Uporedo sa uspostavljanjem i razvojem mehanizama za rodnu ravnopravnost u AP Vojvodini, Republici Srbiji i lokalnim samoupravama, ona je podsticala razvijanje odgovornosti navedenih državnih organa za donošenje i sprovođenje propisa (odluka, zakona, strategija, programa i mera) za unapređenje položaja žena i rodne ravnopravnosti. Dala je veliki doprinos kreiranju strategija za poboljšanje položaja žena, a edukativnim aktivnostima podsticala je i unapređivala znanje i rad institucija u oblasti primene Pokrajinske odluke o ravnopravnosti polova, Zakona o ravnopravnosti polova i izveštavanja po CEDAW Konvenciji. Nadzorom nad radom nadležnih državnih organa i davanjem preporuka za unapređenje njihovog rada i postupanja, ona je doprinela uvođenju i efikasnijoj primeni rodne perspektive u brojne državne aktivnosti, sektore i programe. Radila je i na osmišljavanju mera i aktivnosti važećih strateških dokumenata u oblasti rodne ravnopravnosti i sprečavanja nasilja prema ženama.

Pored formalnog zaposlenja bila je veoma aktivna u ženskim nevladinim organizacijama i osnivačica je Asocijacije poslovnih žena – PAŽ Novi Sad u okviru koje radila na osnaživanju žena za učešće u javnom i političkom životu, pokretanju i vođenju biznisa. Učestvovala je sprovođenju značajnih projekata kao što su „Žene to mogu“ i radila na obuci lokalnih donosilaca odluka i kreatora budžeta u Vojvodini za izradu i analizu rodno osetljivog budžeta.

Danica je preduzimala različite aktivnosti obrazovnog karaktera sa ciljem da se u javnosti prepoznaju kršenja ljudskih prava, pre svega žena, kao i mogućnosti njihove zaštite od strane Ombudsmana i da zaposleni u organima uprave razumeju značaj zaštite ljudskih prava i sagledaju sopstvenu odgovornost u tome. U oblasti nasilja prema ženama, Danica se zalagala i radi na uspostavljanju delotvornijeg i efikasnijeg sistema zaštite žena koje su preživele nasilje, na podizanju društvene svesti u razumevanju rodno zasnovane osnove nasilja prema ženama. Od stupanja na funkciju zamenice zalagala se za multisektorski pristup i umrežavanje svih institucija koje postupaju u slučaju nasilja u porodici i u partnerskim odnosima. Radila je na umrežavanju institucija sa ciljem zaštite od nasilja u porodici i podrške ženama i deci žrtvama nasilja i još 2005. godine uspostavila Mrežu “Život bez nasilja” koja i danas postoji, a Pokrajinski ombudsman je koordinator i okuplja sve institucije na pokrajinskom i lokalnom nivou u APV nivou koje su zadužene za postupanje u slučajevima nasilja u porodici. Jedna od publikacija kojima je obeležila rad je i Ključni problemi u tretmanu institucija u slučajevima nasilja u porodici i rodno zasnovanog nasilja – Deset godina Mreže „Život bez nasilja” kojom je zabeležen rad i doprinos Mreže.

Od 2016 do 2019. godine je učestvovala u sprovođenju projekta Pokrajinskog sekretarijata za zdravstvo i Centra za podršku ženama, Kikinda “Zaustavi – Zaštiti – Pomozi, Snažniji institucionalni odgovorna rodno zasnovano nasilje u AP Vojvodini” koji je bio podržan od strane UNTF i imao za cilj uspostavljanje jačeg institucionalnog odgovora na nasilje prema ženama i devojčicama. U okviru projekta je radila kao predavačica u timu Medicinskog fakulteta Novi Sad koji je sporovodio obuke za zdravstvene radnike/ce i u timu koji je sprovodio obuke za multisektorsku saradnju na lokalnom nivou. Koordinirala je pilotiranje centara za žrtve seksualnog nasilja u 7 bolnica u Vojvodini, kao prve i jedine specijalizovane usluge za žene koje su preživele seksualno nasilje i silovanje koja funkcioniše u skladu sa principima Konvencije Saveta Evrope o sprečavanju i borbi protiv nasilja prema ženama i nasilja u porodici. Posebno ističemo Vodič za postupanje u slučajevima seksualnog nasilja u centrima za žrtve seksualnog nasilja u Autonomnoj pokrajini Vojvodini koji je zajedno sa saradnicama i saradnicima izradila kao profesionalcima podsetnik i praktičan „alat” za postupanje sa žrtvama seksualnog nasilja. Od tada i sve do danas radi kao koordinatorka centara za žrtve seksualnog nasilja koji i dalje postoje u pet bolnica u Vojvodini, u okviru projekta Centra za podršku ženama, Kikinda. Takođe, nastavila je sa širenjem znanja i držanjem obuka za zdravstvene radnike i radnice, kao i druge institucije koje su zadužene za postupanje u slučajevima nasilja u porodici sa posebnim osvrtom na postupanje u slučajevima seksualnog nasilja i multisektorksu saradnju. U okviru ovih aktivnosti kontinuirano i srčano svakodnevno radi na održavanju ovih centara i obezbeđivanju najbolje podrške za žene.

Njen doprinos ogleda se u njenom značajnom radu na unapređenju znanja, kao i njihovoj praktičnoj primeni u okviru ženskog pokreta i institucija u Srbiji. Njeno znanje i aktivizam doprineli su osnaživanju rodnog pristupa u akademskom i javnom prostoru, dok je njen angažman u afirmaciji politika rodne ravnopravnosti doprineo oblikovanju zakonodavnih i društvenih promena. Kroz edukaciju, javni dijalog i zagovaranje, kontinuirano je radila na unapređenju položaja žena i stvaranju inkluzivnijeg društva zasnovanog na principima jednakosti i pravde.

Nagradu “Anđelka Milić ” dodeljuje Sekcija za feministička istraživanja i kritičke studije maskuliniteta (SEFEM), u cilju osnaživanja feminističke proizvodnje kontekstualizovanog znanja, putem originalnih i relevantnih istraživanja, kao i njihove kreativne upotrebe i primene u svim oblastima društvenog života u Srbiji. Na ovaj način tim SEFEM-a želi da oda priznanje i da trajno očuva uspomenu na naučno delo, naučni doprinos i feministički aktivizam Anđelke Milić (1942-2014), koja je bila i prva predsednica SEFEM-a. Ovogodišnji žiri su činile prof. dr Katarina Lončarević,  dr Nađa Bobičić i dr Lilijana Čičkarić Ovom nagradom se potvrđuju vrednosti feminističke borbe za rodnu jednakost, nenasilje, borbu protiv svake vrste diskriminacije, rodnih stereotipa i mizoginije u cilju modernizacije srpskog društva.

Ostale dobitnice nagrade “Anđelka Milić” za 2025. godinu su:

– Za najbolji naučni rad domaće autorke ili autora u oblasti društvenih i humanističkih nauka, uključujući studije kulture i nauke o umetnosti, koji je objavljen u 2024. godini- dr BILJANA STANKOVIĆ, Filozofski fakultet, Beograd za monografiju Giving Birth To A Subject – Transition To Motherhood As An Embodied & Technologically Mediated Experience. Palgrave Macmillan–Springer. 2024.

i  dr LIDIJA VASILJEVIĆ, psihološkinja i psihoterapeutkinja  za monografiju NEsavršeNE: mitovi o ženskim mentalnim bolestima i njihovom lečenju. Ka alternativnoj istoriji normalnosti žena. Zrenjanin. Novi Sad. Agora. 2024

– Za podršku razvoju stvaranja znanja iz oblasti rodnih i feminističkih studija u Srbiji (teorija i istraživanja)- Prof. dr MARIJA BABOVIĆ, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu  i  Prof. dr SMILJANA MILINKOV, Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu

– Za izuzetan ili životni dorinos koji su pojedinci ili pojedinke ostvarile u stvaranju znanja iz oblasti rodnih i feminističkih studija i njihove primene u ženskom pokretu, kao i afirimaciji politika rodne ravnopravnosti u Srbiji –Prof. dr VLADISLAVA GORDIĆ PETKOVIĆ, Filozofski fakultet, Univerzitet u Novom Sadu i  DANICA TODOROV JAŠAREVIĆ, Centar za podršku ženama, Kikinda.

Anđelka Milić (Beograd, 1942-2014), diplomirala je sociologiju (1965), magistrirala (1970) i doktorirala (1975) na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Radila u Institutu društvenih nauka (1965-71) i na Filozofskom fakultetu u Beogradu (asistent 1971, docent 1978, vanredni profesor 1983, redovni profesor 1986, u penziji od 2009). Stručno se usavršavala, a kasnije i držala predavanja, u Nemačkoj, Engleskoj i SAD. Boravila i predavala kao stipendista Fulbrajtove fondacije na University of California, Berkeley, SAD (1990-1991). Rukovodilac više istraživanja srpskog društva i porodice. Oblasti rada: sociologija porodice, sociologija omladine, sociologija obrazovanja, antropologija. Organizovala u Beogradu Konferenciju Međunarodnog istraživačkog komiteta za porodicu, pri International Sociological Association (1988). Osnivač rodnih studija na Univerzitetu u Beogradu (1992, prva katedra u na Balkanu). Glavni urednik Sociološkog pregleda (1981-1983, zajedno sa Borislavom Džuverovićem) i Sociologije (1993-1995). Bila predsednik Srpskog sociološkog društva (tada Sociološkog društva Srbije) 1977-1979. Objavljivala radove u vodećim stranim časopisima. Knjige: Zagonetka omladine: teorija i istorija omladinske strukture (1987), Klase i porodica (1978), Domaćinstvo, porodica i brak u Jugoslaviji (1981; zajedno s Evom Berković i Ružom Petrović), Žene, politika, porodica (1994), Generacija u protestu: sociološki portret učesnika Studentskog protesta 96/97 na Beogradskom univerzitetu (1998, zajedno s Lilijanom Čičkarić) Sociologija porodice (2001. i 2007), Ženski pokret na raskršću milenijuma (2002). Takođe je učestvovala u pisanju školskih udžbenika iz sociologije. Bila je 1990. godine jedna od onivačica Ženske strane (ŽEST). Anđelka Milić je zastupala stanovište, koje je i prenela u stvarnost kroz organizovanje Ženske stranke, da ženski pokret mora da dobije nacionalne razmere kako bi mogao da opstane. Isticala je da je realnost ženskog pokreta u Srbiji takva da organizacije deluju izolovano i da je veoma prisutna personalizacija ciljeva koja je u suprotnosti sa demokratskim principima, da su u stalnoj borbi za donacije ali i u strahu od stigmatizacije u porodici i zajednici u kojoj deluju.